Manduco

Ilha do Fogo: Cultura, Gentes e Vivencias

 FRADO QI FRAN - BRINCADERA DE MINIS – S’PONGERO -

Na qél rua de Luzianundi m’ta brinca qú tudo minis pamode ê undi du tâ djunta despos de armoça, úndi m’ta pode odja djogo de carta e tudo qi qês guentis grand etâ djoga ês tâ frano nhos bá dili pamode nhos green inda. Oh minin qá tâ boda guenti grande, nhos bá pâ rubera. Nhos bá trás de cabra, oh nhos codje lenha oh panha padja na padjigal. Qês qi tem cabra nhos bà munda cabra, oh munda baca…. Tambê n’ta fazê breca de qél arco de barril, ê largo qél arco li m’tem qi fazel màs largo pâ el pode entra e dixal corrê. Barril qi tâ bábá qú vinho…. Despos, él cortado pâ metade pâ fazê cêdjâ pâ mudjes bate ropa. Oh pâ tomado banho oh laba corpo ê na cêdjâ, metade de agú quente e otu metade agú frio. El tâ sirbe tambê pâ sargâ carne de porco, de cabra oh de baca óqi matado.

foto

Na qél tempo na Luzianundi, porta qi tem fetchadura, óqi guentis saiba, tchábe tâ ficaba dibaxo de um pedra na patamal oh dibaxo de sôlera porta, oh riba na umbral… Desde muto cedo, és xinam sai de casa, pân bá brinca na s’pongero.

Um dia mim s’taba dento casa qanto Diê, bem tchumam na porta. M’cudil, él xinam antam, qumode tâ abrido qél porta de dento.

Li m’fica tâ sabê qumode tâ abrido porta, pâ óqim fica na casa fetchado m’ta abri porta pan bâ brinca lá na s’pongero oh bâ casa de argum minin qim contchê qi s’taba na casa qél hora, pâ dú brinca…

Dú tâ corrê cabalo de porta loja tè qá Nidia!!!! Cada um montado na sê cana de mindjo oh munduro oh cabalo de cariço. Antes, tudo minin tâ Djunta, suma qi bú fra qês cabalos na dia de Rés qès cabalos mé tâ fazê, linhado uns qú otus pâ partida. Ès qusa era sábi brinca na s’trada sim carro, sim ninguém tâ s’troba.

Qanto bês mim cai, quebra doedjo, qi inda oji mim tem qês sinal de ferida que sara. Quqi dú tâ curaba qés frida? Qem qi tâ Lembra?Conta bardade! El fica pa lembra! Qanto roda m’corrê qumode nha mota? Tcheu mesmo! Diqi m’ta fazêba qês motas? Oh breca qumode nós dú tâ tchumal!! Tem tchéu breca qú roda na nha bida e m’brinca quês tudo.

Cada bez qi tudo minis tâ bá brinca, ês tâ leba sês roda oh sês breca!! Roda ê um roda de arambe trançado, qi tâ sai óqi és dú quema qel parte rodondo de pinéu de carro oh de mota mê. Breca ê qês parte más grós de tambor, qi tâ bem qú pitrol. Na artura qês cortal pâ cobri casa, qél roda tâ fica e nós qúm arambe grós, um licate qi Antóni oh Lili de Dada oh mesmo Guigui tá pistam, otrobez ês djudam radondal pel segura qél roda dento.

Qi cusas sábi um minin pôde brinca qú qél qi el fazê. Oh bu sinta na tchon, oh bú djongotô pâ compô qés mota e otus cusas. M’ta sinti um mecânico, um ranjador.

Nha brincadera ê na porta loja, na rua Luzianundi, na s’trada qi tâ bá tê Fôrro, e tudo qês padjigal borta Luzianundi tê mar, tê êsribado… Nós desafio ê de qêm qi tâ n’ganha… Dú tâ djoga botom de camisa. Dú tâ djunta, a mi, Môtcho, Pantcho, Rulim de Madagraça, Quintão, Nhê, (…) óqi perde tudo botom qim tene na ardjibera tchiga hora de rinca qél debaxo de tudo na camisa, ásbez djan tchiga casa qú camisa sim nenhum botom.

Agô, cabo s’ta mariado! M’ta fra mama qím briga ês puxam camisa botom sarta. Ua! Derapente, qél roba tâ Caim na costa oh na perna. Eh midjô m’fica parado pan qá leba más qi conta.

M’chora tchéu óqi m’leba barapó pamode fazê asnera oh cusas torto. Bá djoga bola na ruberal Casa, li perto, só funda rubera naqél dique, fica areado, sim du tâ djoga têqi sol camba na Djê de Braba. Ásbez, cusas de minin dú fra oh Djabraba, pamode bu s’ta na frente Sol?

Cusas de minin ! Ê sábi!

Qumodi tâ djogado botom? Du djunta 2 até qanto de nós s’tali, cada um tâ pega na sê botom pamode nós dú tem dinhero. Nós dinhero ê nós botom, antan do tâ miral m’tadal na pedra naqél parede el tâ sarta confome pontaria pâ mas perto oh más londji de pé de parede. M’djoga muto bez perto qá Tchubinha, m’gatchado de arguém grande.

Ês djogo ê de parmo e meio. Ès nha monzin tenqi s’tica téqi eltchiga el toca de manera qi qês dôs botom da tocal na ponta de dedos.

Na qél rua de Luzianundi m’ta brinca qú tudo minis pamode ê undi du tâ djunta despos de armoça, úndi m’ta pode odja djogo de carta e tudo qi qês guentis grand etâ djoga ês tâ frano nhos bá dili pamode nhos green inda.

Oh minin qá tâ boda guenti grande, nhos bá pâ rubera. Nhos bá trás de cabra, oh nhos codje lenha oh panha padja na padjigal. Qês qi tem cabra nhos bà munda cabra, oh munda baca….

Tambê n’ta fazê breca de qél arco de barril, ê largo qél arco li m’tem qi fazel màs largo pâ el pode entra e dixal corrê. Barril qi tâ bábá qú vinho….

Despos, él cortado pâ metade pâ fazê cêdjâ pâ mudjes bate ropa. Oh pâ tomado banho oh laba corpo ê na cêdjâ, metade de agú quente e otu metade agú frio. El tâ sirbe tambê pâ sargâ carne de porco, de cabra oh de baca óqi matado.

Qim qi fra cêdjâ tâ sirbe inda pâ sarga (pô na cinza cusingran…)

Nota- Qês qim papia nél li derriba qi dja morre Nhordês tem’l n a paz qú descanso na céu

(Continua…)

Por: Henrique de Pina Cardoso

Members Area

Login with Facebook

INQUERITO

Fotos Recentes

 

Recent Videos

128 views - 1 comments
680 views - 11 comments
492 views - 1 comments
372 views - 1 comments

NOVOS MEMBROS

 

MOTOFOGO