Manduco

Ilha do Fogo: Cultura, Gentes e Vivencias

ULTIMAS Post New Entry

Man? Ku Muzinha

Posted by Eliezer on July 9, 2009 at 11:58 AM

Xan ba pô fijon riba, sombra dja prinda na rotxa, Mané debê dja larga di strada, tumara ki ês fijon pedra kusinha tê ke-l fika moli, pamô djagasida ku fijon riju ka ta pasa na guela, Ó minin, bá kodje-n kel lenha, ala bu pá ta ben la, se-l ka txa lumi kuradu ku kaleron riba el ta kortabu kosta. Mané passa dia interu na trabadju strada, es sta fazê ke-l tankon na Boka Fonti, pamó fonti txan sta bedju, na tempu txuba águ sta filtra tudu, ta vapora. Dipos ê limaria ki ta fika ku boka pa seu. Kapataz ta lebaz stikadu um pregu, mudjês ta kodjê brita pa pô beton, mosus ta kebra peneru, rinka-l ku pikareta ku madju e kebra-l na basi marreta, Ma Mané, bu kal rinka es peneru oji omi?

tanki dja sta boladu, dia dimingu es ta kubril, ka podÊ perdedu tempu, dja stadu na mei di mes di maiu, na juldju ziada ta kumesa kai, si deus quiser, te fin di setembru ês tanki ta sta tiki dágu, tê boka.

Muzinha, manha n-sta bá bila, Ma n-pô mané, bó bu konxê bila?, N-ka konxê bila, ma manha n-ta konxe-l, manha n-ta rabortia-l di kumera pa rubera, Ma kuza bu sta bá fazê na bila?, N-sta ba kumpra kel mensa kin frabu ma n-ta daba bó kantu ntrabu di kasa, Ê midjó bu kumpra bersu pa minin deta ora kin pari, Ki bersu mudje, minin ta deta na kotxon di padja, sima ses ermun tudu, tudu djuntu, Má el al aguenta kes txeru di pasusu kes ta basa na kel funku, Ê pel kerse ku saudi.

Kantu Mané txiga na kongresu koba-l d'odju intxi-l d'águ, É kela ki ta fradu mar, Ê ke-l propi, Na txan ka tem mar?, Na, só sê mar di skora, kuza kês kuzinha brumedju la, Ê lantxa, mosus ki sta sai pa ba piska serra, ku atum ku garopa, Ahh, kês kÊ nhaku d'omi, piska txitxaru debê ser mas difisi ki rinka peneru pa fase tanki.

Anti sol kanba tras di burkan Mané dja staba na kasa. El proveita ki karu karrera largal na artu skora el bara pa pé di rotxa, el panha um brasada tosa ku aipu el bota kes kabra na kurral di kemada. Dja kel staba na kemada el panha um fexi lenha binha seku el leba Muzinha pel fazÊ pon na tampa, Bu krê pon ó gufongu Mané?, Oji n-krê pon, di tampa, ku mantega baka.

Ês kumê pon, minis bibê leti batedu, es deta tudo baxu figuera, Papa, kontanu kel stória di kantu nho lobu, bá konxê mar, Kalé?, Kel ki na final ês ta pôl pexi ba braku kadera, An, sim, Kel dia nho lobu baba ratorku pêl ba konxe mar di fontibila, Papa, nho lobu sabê nada?, Kumó nho lobu al sabê nada si na orela ka tem mar, An, ê sim...Minis drumi, muzinha dêta Mané na petu, ta spia lua branku arbu na seu, el fral, Mané, bila ê sabi?, Ah Muzinha, forti kabu sabi na mundu, la tudu kuza é bunitu, sima di merka, la ka tem nem baka, nem kabra, n-ka odja nem um koko di burru na txon, N'tan la ninguen ka ta txafa koko, Na, bila ê sabi, Mas sabi ki bangaêra Mané?, Mas sabi ki Bangaêra go kreki nem merka, Mané, ki dia bu ta lebam pa-n bá konxê bila, Muzinha, tê ki-n rasebe kinzena N-ta lebabu, pa bu ba konxê prisidiu, pilorin, santa flumena, ah Mané, ka bu pon águ na boka, Du raza du drumi, manha N-ten ki argui sedu pamó manha du ta kubrin tankon.

Muzinha bira kabesa di ladu el kubri miniz, êl spia sê maridu êl fra-l, Mané ka bu txora, N-ka sta txora mudjê, n-sta laba odju. Mané dja teneba sodadi bila.

Dia ki pagadu kinzena muzinha ta konxê bila. Tê la larga-l sunha di se manera, ku lantxa na mar di fonti bila, ta trazê brita pa Mané kubrin tankon. Dia ki pagadu kinzena du ta konta más um bokadin.

Aquele abraço

M.D. Eliezer Monteiro - Rio de Janeiro

Categories: Eliezer Monteiro

Post a Comment

Oops!

Oops, you forgot something.

Oops!

The words you entered did not match the given text. Please try again.

Already a member? Sign In

30 Comments

Reply Eliezer
07:03 PM on July 17, 2009 
Nenny, nho lembran kantu nta ba odjaba jogo na campo, nta passaba na nela, nta daba kel pon kenti ku mantega na petu pan, dipos du ta subiba mi ku Txesku ku djony. Loru ku lolo era kulega nhas ermus más bedju. Kel abrasaun. jaja tem más
Reply nenny
10:30 AM on July 17, 2009 
HA rapaz kes pon DI NELA inda bu ka skrebe,man ta spera ma bu ta skrebel.n,gosta txeu des bu regresso en xeio da mata,contina ta fazenu sinta sabi,cada bes mas perto di nos terra.kel abrasu di sempri.NENNY SENNA HOLLANDA
Reply nenny
10:29 AM on July 17, 2009 
HA rapaz kes pon DI NELA inda bu ka skrebe,man ta spera ma bu ta skrebel.n,gosta txeu des bu regresso en xeio da mata,contina ta fazenu sinta sabi,cada bes mas perto di nos terra.kel abrasu di sempri.NENNY SENNA HOLLANDA
Reply Eliezer
08:07 PM on July 15, 2009 
oh rapaziada, es post kausa mas diskusaun sobre forma di skrebe kriolu di ki sobre o ki realmenti n'tivi intensaun na ora kin skrebel. Ma pasensia, kuza du al faze. J-amaro, nta konkorda ku bo, du tem nos udo ki ser humilde e aceita kritika y ser demokratiku. Si bu presta atensaun na es diskusaun, primeru kusa kin faze foi aceita sugestaun ki tal di DICIONARIO dan, ate um agradicel. ma el kumesa ku meskinharia. kel go ka bale pena.

Nenny Senna, nha craque di acadeca, mi ke fan di nho, nho sabel dretu. Dentu des dias nta kontinua kel storia, pamo kela ka debe para, afinal di konta, Muzinha ka konxe bila inda te go. Ai ora kel passa bera aguadinha...kel abrasaun
Reply j-amaro
04:35 PM on July 14, 2009 
n'ta admira tambe kumo ki tcheu maltas ka tem corage de assumi kusa ke ez ta fra... ninguem ka debe tem medo de assumi se opiniao, por isso DICIONARIO debe fraba kenha ke el e pa el assumi kusa kel ta fra, sem medo ma de manera constructiva. e ELIEZER debe aceita critica pamo el é suficientemente inteligente pa kela
abraço pa tudo fidjus de djarfogo, du debe ser um povo unido !!!!
Reply joao amaro
04:26 PM on July 14, 2009 
ami n'ta defende DEMOCRACIA e LIBERDADE DE EXPRESSAO antes de tudo ... quer dizer ki tudo arguem tem direito de screbe na lingua kel kre ma tambe tudo arguem tem direito de critica kuza kel kre
Reply joao amaro
04:16 PM on July 14, 2009 
primero passo pa ser ARGUEM na ez mundo é ser suficientemente humilde pa aceita critica ... A BOM ENTENDEDOR ...
Reply NennySenna
11:20 PM on July 13, 2009 
obrigado Eliezer pamode bus contos sta ta leban,nha sintido so pa nos terra.n,fica contenti ku es bu regresso em forma moda kes pon di ka NELA.nhas leituras di madrugada,kel abrasu forti des bu amigo NENNYSENNA.
Reply NennySenna
11:20 PM on July 13, 2009 
obrigado Eliezer pamode bus contos sta ta leban,nha sintido so pa nos terra.n,fica contenti ku es bu regresso em forma moda kes pon di ka NELA.nhas leituras di madrugada,kel abrasu forti des bu amigo NENNYSENNA.
Reply NENNY.
11:18 PM on July 13, 2009 
obrigado Eliezer pamode bus contos sta ta leban,nha sintido so pa nos terra.n,fica contenti ku es bu regresso em forma moda kes pon di ka NELA.nhas leituras di madrugada,kel abrasu forti des bu amigo NENNYSENNA.
Reply FERRO
11:36 AM on July 11, 2009 
Sim senhor TAMBARIDURO. Nos gostar de xaropes dos tambarinas azedos pra tirar fastigo e fazer minino limpar os barrigas. Tambarinas es um arve mutos grandes, simbolos dos djarfoguenses pamodes es muto tcheu e ter raiz nos laxidos de ruberas de Djarfogo e dar smbra muto fresco. De tambarinero nos fazer bons pions naqueles tempos que nao ter GAMES NINTENDO, PLAY STATION, GDS, cuzas complicados, eletricos so pra mininos deste tempo.
Eu correr mutos brecas, cabalos de cariso e fitchar mutos curralinhos e brincar cu papas de terra finos.
Eu gostar de saber, mas meu cabeca estar mole de tanto passar mal com miseria de vida duros.
Mas mutos honestos, respetados pamodes nao mexer nos cuzas de arguem. Eu obir nos radios televisons que gente grandes de gravada, com cargos grandes, ganhar mutos dinheros, mas ter mutos famas de ladrao, desonesto e corruptos. Eu nao admirar arguem assim, pamodes nao ter valor. Eu admirar arguem trabadjador, serios e mutos honestos.
TAMBARIMADURO saber que nos e de mesmo linha e fazer dreto falar crioulo de tudo Cabo Verde. Eu querer papiar Santantao pamodes es muto sabes. Nos e tudos caboberdianos e eu go se tudo querer papair djarfoguero ou mindelenso?
Eu ir pamodes otromanhas eu ir pra Chan e Peneraxado, passar nos Figuerinhas, Montelosna e dispos Bangaera. Meu Duedjo estar moli e eu vai nos meus macho preto ( bum pa fronta), montado nos albardas moles que eu fazer de balanquetes bedjos de mercas.
Eu ir beber bons vinhos de Neves, pai de Eliezer(minino inteligente e ratorcos) e fral que eu ler e ficar contente com historia de seu fidjo matcho nos brasil de S. Palo.
Nos ficar pra li pamodes eu vai tisar lume e acabar de moir uns camocas de midjo terra( bons com letes de cabra femia) de parmanhas.
NOSIORA BOA VIAGEM ACOMPANHAR COM TUDO DJARFOGUENSE E LIBRAR DE PRIGO, AMEM
Reply Danillon
08:32 AM on July 11, 2009 
Os meus parabéns ao Eliezer, pois deveria ser isto que todos deviam fazer frente a este texto onde podemos beber da simplicidade,clareza e exaltação da cultura do nosso povo.Quem não conhece Mané e Muzinha sabe que são personagens que qualquer um facilmente assume quem conhece a história recente de uma vida foguense. É curioso numa passagem crua da nossa vivência haja motivo de supérflua discussão. A Bíblia, um dos livros mais lidos no Planeta refere nestes termos" Não deite pérolas aos porcos".
Se em pleno dia não vemos o caminho é porque estamos cegos.
Abraços aos foguenses
Reply TAMBARINADURO
11:39 PM on July 10, 2009 
[FERRO]
FERRO FERRO TU SOMOS CORBO...TU FLASTE KI TU NAUM INTENDIS KRIOLU MUTU DRETU..MAS TU SOMOS MUTU SIMART...TU COMPRENDER CRIOLU DI PEDRO CARDOZO...TU PARCEBER CRIOLU DI APLUPEC E TU DISGOBEDJAR DRETU COM CRIOLU UNGENU TAVARIS. TU GOSTAR DI DAR PA DODU...MAS EU GOSTAR DI TUAS PARTISSAPASSAUM NESTI SAITI DI KAKA DI TEKA....ELE E UM RAPAZ KI GOSTAR MUITA DI LUMI ...UM AMIGU MINHA FROU EU KI LUMI EM PARTUGUEZ SIGNIFIKA FOGU...

ENTAUM UM GRANDI ABRACU DESTI AMIGO DA ILHA DE LUMI
Reply TAMBARINADURO
11:18 PM on July 10, 2009 
La vem O Elizer mais uma vez a protagonizar aquela gente fina, humilde e acolhedora da Cha das caldeiras; Gentes do funco e vida sofrida mas que constroem autenticos castelos de felicidade apartir de coisas simples e singelas da vida. Como brinde a esta outra contribuicao valiosa do filho que, ja nos fez entender, quiz ficar mas teve que partir, vamos tomar um cha passito, uma delicia de bebida, cultivada pelas maos calosas, mas acolhedoras do povo do nosso grande Cha Das Caldeiras, orgulho e simbolo de todos os Foguenses.

Muito merito

AGORA SO FALTA FAZER VINHO DE TAMBARINA....DOCE
Reply TAMBARINDURO
10:27 PM on July 10, 2009 
dicionario korrigi eliezer el fra...''E tristi pamodi du ca ta consigui ler es criolu screbedu moda el sta'' tambe n atchal tristi qui es critico sta papaia um criolu quim ca ntende...na fogo ca ta frado moda el sta...ta frado suma el sta....pexi ta morre pa se boca....dispurpam dicionario...certamenti mi ku bo nos e amigu...ma bu sta ataka eliezer i mim sta mostrabo ki as vezes suma eliezer dja frabo nos e ka dono di verdadi....mutu embora es tema di ALUPEC sta um poko kenti...pur kistaum di gentileza du debe daba cada um se espaco pel faze se trabadju...dispurpam es ataki ma nho maresse..TU MERCEMOS OS ATAQUES EU DAR EM TU....
Reply TAMBARINADURO
10:14 PM on July 10, 2009 
Ami e di fogu...ami djam ntende tudu qui (ki) eliezer fra....si nhos na Fogu nhos ca (ka) ntende nhos ba fra ze murangu djuda nhos prende ler ( Parcem ma dicionario sta fracu...fraku na leitura....Mensagem di eliezer sta pra alem di es meskinheza di ALUPEC Pedro Cardoso e politizasao di criolu...aprecia ki bu tene um kriolu ku sodadi se terra, mas embora ku monti kuzas faze ainda el tene tempu pel divulga kel parti di nos vivencia ki txeu(tcheu arguem) ta nega, ignora i diskisse...vida di pobreza...i mizeria....dicionario di fogo....chill out !!!!

Kindis Ferro fra...Nos skrever kriolo dos manera ki nos axa maz milhor ki kriolu e nosso lingua. Eu tenhosnorgulhos di iskriver meu lingua dos forma ki eus quero
Reply DICIONARIO DI FOGO
09:52 PM on July 10, 2009 
Djam frabu ma du ca contra bo, so qui bu tem qui screbe di forma qui du ta ntende na Fogo. Pa nos di Fogo bu sta screbe na otu lingua i du ta frabu ma tudo arguem sta manga di bo na Fogo pamodi bu ca sta consigui comunica cu nos. Ca nho agraba, tudo ta passa si nho consigui screbenu na lingua di terra.
Reply Eliezer
08:28 PM on July 10, 2009 
Um bez temba um homi ki sabiu dal um konsedju, el bira el fral sin, ó nho sabiu, nho teni unha xuxu, ka nho dan konsedju. El prifiri spia unha sabiu di ki obi sê konsedju. Storia kin ta skrebe, na purtugues ó na kriolu, tem a ver ku nha vivensia, ku amor kin tem pa nha terra, y lingua na kual nta ixpressal ka ta faze nenhum diferensa. pelu menos pa mi. Mi nsta na Brasil tem oitu anu. Si npapia purtugues sima kin ta papiaba na fogu tê oji nka tinha terminadu fakuldadi. Kel arguen ki sta sina komu Dicionario di Fogo, xa ki nho sta komporta komu dono di verdadi, nho intende ma más importanti na kel ki foi skritu ê forma kel foi skritu, ê intensaun ki nleba em konta kantu nskrebel, ka foi tentativa di promove um forma sertu di skrebe kriolu. Nha intensaun foi mostra amor kin tem pa nha terra, mas axu ki issu nho ka konsigui inxerga, talvez é radikalismu ki tene nho vista turvu. Nho ser mas flexivel, ta ser bom pa nho. Ó nhá, nka sabê.
Reply Eliezer
07:37 PM on July 10, 2009 
Dicionario di Fogo, si nho sina nomi nho talvez n'pode da kréditu pa kusa nho sta papia. n'ka sabe pamodi, má n'sinti ma nho sta distila maldadi, inveja, sei lá. Mi Ê di Djarfogo, fidju tchan. Indipendenti di forma ki n-ta skrebe kriolu, n-ta papial di forma fundu, porén simplis, di forma ki ta lembranu di undi ki nôs raiz sta finkadu. Antis nho sta manda boka finkandu na postura radikal, nho spia si nho ta kontribui ku argun kusa util. Nho para di n-gatxa nho sina nomi nho, sima omi. Ó será ki nho ê NHÁ?
Ora ki nho skrebe argun kusa di valor n-ta kumenta nho el, sem inveja, ku ruspetu, sem ser radikal. Kriolu di Fogo ê marca di nôs identidadi, indipendenti di forma kel for skrebedu. Kêl abrasu pa Djarfogu di nós.
Reply NAPOLEAO
03:08 PM on July 10, 2009 
Não há divergência, mas sim dinâmicas diferentes. Compreendendo isso, estaremos a desempenhar um papel importante na CULTURA REGIONAL E NACIONAL.
Força , Eliezer